met zelfbeheersing omgaan met onrechtvaardigheid

Pas geleden had ik een gesprek met Hans. Hij vertelde mij dat hij op bepaalde momenten echt des duivels kan worden en in woede kan uitbarsten. “Ik kan er gewoon niet tegen dat zaken oneerlijk verlopen. Daar moet ik gewoon iets van zeggen. Ik weet dat dat niet verstandig is, maar het is er al uit voordat ik er erg in heb. En daarnaast vind ik het vaak ook terecht wat ik zeg. Als ik niets doe, dan blijft de situatie bestaan en is er onterecht iemand de dupe van of het blijft aan mij knagen.” Hans had op zo’n moment moeite om zichzelf te beheersen en zijn boosheid onder controle te houden.

Veel mensen tobben hiermee. Ze kunnen zich behoorlijk opwinden over onrechtvaardig verlopen situaties. Als ze erover vertellen, dan komen de frustraties, irritaties en de gebalde vuisten gelijk weer naar boven. Het gevoel dat ze toen hadden voelen ze weer opnieuw. Door alleen al terug te denken aan de situatie voelt het alsof ze er weer middenin zitten. Wellicht herken je dit gevoel zelf ook wel en denk je nu terug aan zo’n gebeurtenis.

Natuurlijk willen ze af van dit gevoel (en dan bedoel ik van de frustratie, onmacht, irritatie) en wat het verder met ze doet: kortaf reageren (een kort lontje), (té) fel reageren, stress, spanningen, etc.

Ik geef je een paar tips die je kunt gebruiken om jezelf beter te kunnen beheersen als je het gevoel krijgt onheus te worden behandeld.

  1. Kijk allereerst naar jezelf. Als je graag wilt ingrijpen of ergens iets van wilt zeggen, neem dan eerst even een moment voor jezelf. Kom even tot rust en bedenk wat je graag wilt zeggen. Ga niet vanuit automatisme reageren, want dan verval je snel in verwijten. Daar luistert de ander over het algemeen heel slecht naar. Houd het bij jezelf.
  2. Kijk naar de ander. Wie heb je tegenover je? Is het een klant, leidinggevende, je partner, kind, etc.? We kunnen bijvoorbeeld niet altijd kiezen met wie we werken of wie onze leidinggevende wordt. Dat kan een gevoel van onrechtvaardigheid geven, helemaal als jij er al tig jaar werkt en een ‘groentje’ even komt vertellen hoe het zit. Toch kun je hier niets aan veranderen, behalve het met diegene te gaan bespreken. Tenzij het echt de spuigaten uitloopt, dan is er bijna altijd wel een hogere leidinggevende of directeur waar je naar toe kunt stappen. Onrechtvaardigheidsgevoel komt vaak voort uit het gevoel dat de ander onterecht op die machtspositie is gekomen. Zoals dus een leidinggevende die net koud uit de schoolbanken komt en preekt alsof hij al 30 jaar in het vak zit. Aan de manier van communiceren kan gewerkt worden, aan de plek in de hiërarchie niet altijd. Kijk waar je kansen en mogelijkheden liggen om iets te bespreken en de relatie te verbeteren in plaats van je naar je beperkingen.
  3. Kijk naar de situatie. In hoeverre kan en wil je ingrijpen? Opkomen voor iemand anders is een nobel goed, maar in hoeverre wil die ander dat? Schaadt het je eigen positie of wordt de situatie er alleen maar erger door? Probeer dus je blikveld te vergroten en eerst goed naar de situatie te kijken voordat je vol passie, boosheid, verontwaardiging of hoe je het ook noemt jouw inbreng kenbaar maakt. Soms is zwijgen goud.

Lees ook nog even dit artikel, waarin ik ook in ga op onrechtvaardig: