Woedebeheersing_ruzie_angermanagement_zelfbeheersing_driftkikker_Camiel-van-Hoegee_Heleen-Elfrink

Steeds vaker doen er ook partners van ‘driftkikkers’ mee aan onze programma’s. Óf om de partner te ondersteunen en/óf omdat ze zelf ook wel eens woedend kunnen worden en hun zelfbeheersing kunnen verliezen. Goed dat ze dat doen, want onderstaand verhaal is een goed voorbeeld dat ik vaak in de praktijk tegenkom.

Ik sprak Kate en Johan, getrouwd en ze hebben samen 2 jonge kinderen van 3 en 7 jaar. Een leuk stel. Over het algemeen. Maar soms was hun combinatie ‘ideaal’ om hun relatie om zeep te helpen.

Wat gebeurde er? Ze konden niet ruzie maken zonder te schelden. Soms erger. Dan werd er met spullen gegooid. De kinderen hoorden dat. Als ze boos werden en hun woede niet konden beheersen, dan kon dat tot verschillende valkuilen leiden:

1e valkuil bij ruzie: de aanval opzoeken en afreageren

Zowel Johan als Kate reageerden vol temperament hun frustratie, boosheid of zelfs agressie op elkaar af. Deze emoties konden met de ander te maken hebben, maar dat hoefde niet per se. Soms kon bij Johan bijvoorbeeld een ergernis, irritatie of onrechtvaardigheid van iets op het werk pas thuis tot uiting komen. Als de Kate daar op dat moment slecht tegen kon en zelf ook een kort lontje had, dan kon het wel eens op vuurwerk uitlopen.

2e valkuil: je ingraven in je eigen gelijk, kortom, verdediging

Hun ruzie begon vol vuur en ze vielen elkaar aan en af, maar al snel sloeg het om in zichzelf alleen maar verdedigen. Met argumenten en verwijten als ‘jij ook altijd’ en tegenargumenten als ‘wat nou rustig, doe zelf rustig’ werd de vinger naar elkaar gewezen. Zowel Johan als Kate veroordeelden elkaar. Voor ze het wisten, verloren ze allebei de controle en zelfbeheersing en flapten ze er van alles uit. Of erger. Daarna was de spanning en sfeer te snijden.

3e valkuil: aanval versus verdediging

Het laatste scenario dat ze vertelden was dat Kate in de aanval ging en Johan vervolgens in de verdediging ging. Dit verdedigen ging dan wel op een soort rebelse manier. Hij ging zich dus niet verontschuldigen voor zijn gedrag en zich terugtrekken, maar ging in een soort tegenaanval maar dan vanuit rebellie. Om niet toe te geven en zich niet te laten kisten. Johan voelde zich soms een beetje te trots om toe te geven dat hij niet helemaal goed zat.

Alle drie scenario’s zijn destructief

Als je dit vaak doet, zoals Johan en Kate, ontstaat er een patroon en discussies en/of ruzies eindigen dan vaak met dezelfde argumenten, zinnen en verwijten. Dit geeft natuurlijk een onbevredigend gevoel, want de onderliggende oorzaak wordt niet opgelost. De eigenlijke ruzie wordt niet opgeklaard. Om dit patroon te kunnen doorbreken is het nodig dat je even afstand kunt nemen, en dat je kijkt naar waar het nu eigenlijk om draait. Wat het achterliggende patroon is en het motief voor elke keer hetzelfde scenario.

Het is volgens mij heel wat als je dit lukt. Om samen met je partner op een rustig moment te kijken naar wat er nou gebeurde en hoe het kwam dat de vlam in de pan sloeg. Ik heb daar met Kate en Johan naar gekeken en gelukkig gaat het nu een stuk beter.

Tip van Johan:

Ik raad je aan om het gesprek (discussie, ruzie) even stop te zetten en even af te koelen. Ga naar buiten, haal rustig adem, ga even iets anders doen en spreek dat van tevoren ook af als een soort code. Bedenk tijdens dat afkoelen wat je eigenlijk wél wilde zeggen en verwoord daarin je boodschap zonder de ander persoonlijk aan te vallen. Want daarmee kan het weer van vooraf aan gaan beginnen. Je moet je echt beheersen en je boosheid onder controle houden, wat er ook gebeurt.”

Tip van Kate:

Soms lukt het ook niet of weet je niet hoe dit moet. Het vergt moed om te kunnen zeggen dat je er alleen niet uitkomt. Vaak helpt het als iemand anders meekijkt. Als iemand van buitenaf als een soort spiegel verwoordt welke emoties er werkelijk onder liggen en wat de boodschap is die maar niet naar buiten wil komen.”