Snel geïrriteerd? Waar het vandaan komt en wat je eraan doet

De vaatwasser die weer verkeerd is ingeruimd, een collega die voor de derde keer hetzelfde vraagt, iemand die voor je in de rij staat te treuzelen. Het zijn kleine dingen, en toch schiet je eruit. Achteraf denk je: waar ging dat nou over?

Ik ken dat van binnenuit. Vroeger kon ik me enorm ergeren, vooral aan de domheid van anderen, en inmiddels weet ik dat dat vooral iets over mezelf zei.

Irritatie is op zich niet erg, iedereen heeft het. Het gaat erom hoe vaak het je overkomt en wat je er dan mee doet.

Waar het vandaan komt

Wat je irriteert, is meestal alleen de aanleiding. De oorzaak zit ergens anders.

Vaak is je emmer al vol. Je hebt al weken veel op je bord en het ene stapelt zich op het andere, zonder dat je tussendoor bijkomt. Dan is een kleinigheid genoeg en komt de hele week eruit bij die vaatwasser.

Soms slik je juist te lang. Je laat veel over je heen komen en zegt niks, tot er ineens iets knapt, en vaak niet bij degene die het verdiende, maar bij wie er toevallig staat. Dan is je lontje eigenlijk juist te lang.

En soms raakt het iets ouds. Je reactie op die collega is dan al jaren oud: je hebt hem geleerd toen je jong was, van je ouders of van wie je verder opvoedde. Bij mij zat er onder die ergernis aan anderen vooral de angst om zelf fouten te maken. Meer daarover lees je in het stuk over ergeren aan de fouten van anderen.

In alle drie de gevallen is je lijf sneller dan je hoofd. De eerste reactie komt uit je lijf, en je denkt pas na als het al gezegd is.

Wat je er op het moment zelf aan doet

Op het moment zelf moet het simpel zijn, want als je eenmaal boos bent, kun je niet meer helder nadenken en werken ingewikkelde trucs niet.

Adem rustig door en let even op je lijf, en maak letterlijk even pas op de plaats. Dat geeft je een paar seconden bedenktijd, en in die paar seconden flap je er niet uit waar je later spijt van hebt. Het klinkt makkelijk, maar probeer het maar eens als je collega voor de derde keer die vraag stelt.

Voel je dat het verder oploopt, ga dan even weg: loop een blokje om, haal een frisse neus of drink een glas koud water. Meestal denk je een kwartiertje later weer helder. En reageer het niet af op iemand die er niks mee te maken heeft.

Wat je doet als het steeds terugkomt

Als je weer rustig bent, kijk dan wat er nou eigenlijk gebeurde en wat je zo raakte. Doe je dat een paar keer, dan zie je dat het niet willekeurig is: je raakt steeds in hetzelfde soort situatie geïrriteerd, en die ga je steeds beter herkennen. Weet je dat je net thuis na een drukke dag op je kortst bent, dan kun je daar iets op verzinnen.

Zorg er ook voor dat je emmer niet steeds tot de rand vol raakt. Bouw vaste momenten in je week in waarop je echt bijkomt, met iets waar jij rustig van wordt. Dat hoeft niet groot te zijn, als je het maar regelmatig doet.

Ben je al langere tijd moe, slaap je slecht of heb je lichamelijke klachten, ga dan ook even langs je huisarts.

Wanneer je er hulp bij zoekt

Merk je dat je irritatie je relatie, je kinderen of je werk raakt, of zegt je omgeving er iets van voordat jij het zelf doorhebt? Het is vervelend als een ander jouw boosheid eerder doorheeft dan jijzelf, en dan is het tijd om er serieus naar te kijken.

Bij mij kun je terecht voor training en coaching. Het is geen therapie, je hebt er geen verwijzing voor nodig en het is voor volwassenen vanaf 21 jaar. Dat kan in een kleine groep in Hilversum, 1-op-1 of online in je eigen tempo. Wil je weten wat bij jou past, plan dan een gratis oriënterend gesprek. Je zit nergens aan vast.