Helpt tot tien tellen als je boos wordt?

Nee. Tien seconden is veel te kort. Bovendien is het moeilijk om rustig te blijven als iemand voor je staat die zegt dat je rustig moet blijven; dan wordt de weerstand alleen maar groter. Soms werkt het beter als een goede vriend, je partner of een collega zegt: ga jij even naar buiten.

Is weglopen bij een conflict een zwaktebod?

Nee, het is schadebeperking. Veel mensen ervaren weglopen als toegeven, maar je beperkt er schade mee, en dat is het doel. Houd voor ogen wat je wilt bereiken. Op het veld: je doel is niet om eruit gestuurd te worden, je doel is om de wedstrijd te winnen.

Wat kun je doen als je merkt dat je te boos wordt?

Drink een kopje thee, of beter nog: ga even naar buiten en koel letterlijk af in de buitenlucht, zodat je zuurstof krijgt. Een kwartier later denk je gewoon weer een stuk helderder na. Boosheid geeft je veel energie, en die moet ergens heen.

Interview bij BNN op Radio 1, in het programma Nachtbrakers met Frank van der Lende

Q: Werkt een tijdstraf van tien minuten bij voetbal?

Dat kan zeker helpen. Als je geëmotioneerd bent, helpt het om even afstand te nemen, en soms moet dat met een beetje druk van buitenaf. Maar dan moet je die tien minuten wel gebruiken om je focus terug op de wedstrijd te leggen, niet om jezelf op te pompen en nog gefrustreerder te raken.

Q: Wat is het verschil tussen boosheid en woede?

Boos worden is niet erg. Boos is prima, want daarmee laat je aan een ander merken dat je het ergens niet mee eens bent. Het gaat erom wanneer boosheid omslaat in woede. Woede is echt schadelijk, en dan ga je brokken maken. Het kantelpunt daartussen is wat je bij jezelf leert herkennen.

De KNVB wilde een tijdstraf invoeren: tien minuten afkoelen langs de zijlijn. In de nacht van 16 maart 2013 belde Nachtbrakers op Radio 1 me met de vraag of zoiets werkt.

Ja, dat kan zeker helpen. Als je geëmotioneerd bent, helpt het om even afstand te nemen. En soms moet dat met een beetje druk van buitenaf.

Maar dan moet je die tien minuten wel gebruiken om je focus terug op de wedstrijd te leggen. Niet om jezelf op te pompen en nog gefrustreerder te raken.

Daaronder zit iets wat op het veld net zo geldt als op je werk of thuis: leer jezelf kennen. Weet van jezelf dat je explosief kunt zijn, en erken dat. Zelfkennis is hier het halve werk.

En op het moment zelf: als je het niet trekt, loop dan gewoon weg. Veel klanten zeggen dat dat een zwaktebod is, of dat het lijkt alsof ze toegeven. Maar je beperkt er schade mee, en dat is het doel. Houd je doel in de gaten. Je doel is niet om eruit gestuurd te worden, je doel is om de wedstrijd te winnen.

Boos worden is namelijk niet erg. Boos is prima, want daarmee laat je aan een ander merken dat je het ergens niet mee eens bent. Het gaat erom wanneer boosheid omslaat in woede. Woede is echt schadelijk, en dan ga je brokken maken.

Merk je bij jezelf dat kantelpunt van boosheid naar woede, drink dan een kopje thee. Of beter nog: ga even naar buiten, letterlijk afkoelen in de buitenlucht, zorg dat je zuurstof krijgt. Een kwartier later denk je gewoon weer een stuk helderder na.

En tot tien tellen? Dat werkt niet. Tien seconden is veel te kort. Bovendien is het moeilijk om rustig te blijven als iemand voor je staat die zegt: blijf even rustig. Dan wordt de weerstand alleen maar groter. Soms moet juist een goede vriend, je partner of een collega zeggen: ga jij even naar buiten.

Boosheid geeft je een hoop energie, en die moet ergens heen. Voor de een is dat muziek van Bach, voor de ander Rage Against the Machine. Iedereen heeft daarin zijn eigen persoonlijke succesformule. En die kun je leren.

Bekijk ook alle artikelen over zelfbeheersing.