Kun je een kort lontje langer maken?

Interview door RTL Nieuws – 22 juni 2023

In het RTL-interview ging het over een vraag die veel mensen bezighoudt:
Is het mogelijk om een kort lontje te verlengen?
In dit artikel zet ik mijn eigen ervaringen, professionele inzichten en context bij dit onderwerp op een rij.

Waarom sommige mensen te snel ontploffen

Een kort lontje ontstaat zelden uit het niets. Vaak is het een reactie op langere periodes van spanning of druk. Je ziet dat mensen sneller geïrriteerd raken wanneer:

• zij langdurige stress ervaren

• situaties zich opstapelen zonder dat er ruimte is om te herstellen

• er oude patronen meespelen waar iemand zich nog niet volledig bewust van is

• grenzen te lang genegeerd zijn

Veel reacties die “uit het niets” lijken te komen, blijken achteraf helemaal niet zo plotseling te zijn — alleen de signalen ervoor zijn niet herkend.

Mijn eigen ervaring met een kort lontje

In het interview vertelde ik dat ik vroeger zelf moeite had om rustig te blijven. Als iets misliep of tegenzat, kon ik fel reageren. Dat begon als kind, maar bleef later nog jaren doorwerken.

Op een gegeven moment merkte ik dat die manier van reageren niet alleen invloed had op mij, maar ook op de mensen om me heen. Dat werd een keerpunt: ik wilde begrijpen waarom ik zo reageerde en hoe ik dat kon veranderen.

Dat proces ging niet in een rechte lijn omhoog. Het kostte tijd, eerlijk kijken naar jezelf en veel oefenen met ander gedrag. Het heeft me uiteindelijk twintig jaar geduurd om er echt grip op te krijgen — en ik blijf er bewust mee bezig. Niet vanuit problemen, maar vanuit onderhoud.

Is verandering mogelijk? Ja — maar het vraagt om ontwikkeling

Een kort lontje wordt vaak gezien als iets dat “nu eenmaal bij iemand hoort”. In de praktijk blijkt dat niet waar te zijn. Mensen kunnen veranderen, maar niet door alleen het zichtbare gedrag aan te pakken.

De kern ligt bijna altijd dieper:

• waarom iets je zo raakt

• welke overtuigingen of verwachtingen meespelen

• hoe je spanning gedurende de dag opbouwt

• welke situaties telkens hetzelfde effect oproepen

Wanneer iemand dat patroon leert herkennen, ontstaat er ruimte om anders te reageren. Niet direct perfect — maar wel merkbaar rustiger en bewuster.

Wat de neurowetenschap toevoegt

Neurowetenschappers leggen uit dat twee delen in het brein hierbij een grote rol spelen:

• het deel dat reageert op emoties en dreiging

• het deel dat overzicht houdt en helpt relativeren

Als spanning te hoog oploopt, verliest dat tweede deel tijdelijk zijn invloed en neemt het eerste het over. Dat verklaart waarom mensen soms heftig reageren op relatief kleine dingen: hun systeem stond al onder druk.

Herstelmomenten, structuur, en activiteiten die ontspanning brengen helpen om die balans terug te vinden. Dat hoeft niet groot of ingewikkeld te zijn; het gaat vooral om regelmaat.

Ja — een kort lontje kan veranderen

Maar:

• het gebeurt niet spontaan

• het vraagt bewuste aandacht

• en het begint bij eerlijk kijken naar wat er speelt onder de oppervlakte

In mijn werk zie ik dat mensen vaak denken dat ze “nu eenmaal zo zijn”. Maar zodra iemand begrijpt waarom hij of zij reageert zoals hij reageert, ontstaat er ruimte voor een andere aanpak — en dat maakt het lontje daadwerkelijk langer.

Het originele artikel lezen?

Je vindt het volledige RTL-artikel hier: Lees het artikel op RTL Nieuws
(opent in nieuw venster)